Oksijen, Oksijen Konsantratörü, Oksijen Tüpü

Oksijen, Oksijen Konsantratörü, Oksijen Tüpü

Mesajgönderen Türker tarih Prş Eki 22, 2015 4:50 pm

Oksijen gazı elementler içinde çok bol bulunanı olduğu halde, eski kimyacıların gözünden kaçan renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. İlk defa 1774 yılında J. Priestley tarafından, cıva oksidin ısıtılması ile elde edilmiştir.

Atmosfer, hacim olarak % 21, ağırlıkça % 23,2 oksijen ihtiva eder. Su, ağırlıkça % 88,8 oksijen bulundurur. Yer kabuğunun ise % 50’sini teşkil eder.

Canlılar İçin Oksijenin Önemi

Oksijen canlıların vücut fonksiyonlarında çok önemli rolü olan bir maddedir. Tümüyle anaerobik (oksijensiz yaşayan) bazı ilkel canlı türleri ve bakteri türleri hariç tüm canlılarda enerji üretiminin sağlanması ve metabolizmanın uygun işlemesi açısından mutlaka bulunması gereken bir maddedir.

Gelişmiş canlılarda aerobik (oksijene bağlı) metabolizma enerji kaynaklarının en verimli şekilde kullanılmasını sağlar. Aerobik metabolizmanın son maddesi karbondioksittir.

Canlılarda Oksijen Eksikliği

Oksijenin bulunamadığı durumlarda kanda oksijen basıncı düşer. Hipoksi adı verilen bu durumda anaerob (oksijensiz) metabolizma devreye girer ve geçici olarak enerji üretimini sağlar. Adeta elektrik kesilmesinde devreye giren bir jeneratör gibi oksijensiz metabolizma da sadece geçici bir süre “idare etmek” ve işlevlerin devamını sağlamak için tasarlanmıştır.

Anaerob metabolizma enerji kaynağının en verimsiz kullanılmasına yol açmasının yanı sıra son madde olarak laktik asit üretimiyle sonuçlanır. Anaerob metabolizma uzun süre devam ettiğinde giderek biriken laktik asit, ortamın pH değerinin asit hale gelmesine neden olur. Buna metabolik asidoz adı verilir. Anaerob metabolizma bebeğin başta beyin olmak üzere organlarını geri dönüşümsüz bir şekilde etkileyebilir.

Metabolik asidoz belli bir dereceye kadar çeşitli tamponlama mekanizmaları tarafından geri döndürülmeye çalışılır. Tamponlama mekanizmaları yetersiz kaldığında asitleşen ortam hücresel işlevlerin bozulmasına ve hücrenin ölümüne yol açar. Beyin oksijensizlikten ilk ve en çok etkilenen organdır.


Oksijen Konsantratörü

Oksijen Konsantratörü Nedir?

Oksijen konsantratörleri, soluduğumuz havadaki oksijeni ve nitrojeni (azotu), moleküler elek (molecular sieve) sisteminden geçirerek ayırır, böylece tıbbi amaçlı kullanılabilecek % 90 – 95 yoğunlukta oksijen gazı üretir. Bu işlemi sürekli hale getirerek kesintisiz oksijen akışı sağlar.

Atmosferdeki soluduğumuz havada % 21 oksijen (O2), % 78 azot (N2), % 0,9 argon (Ar) ve % 0,1 oranında diğer gazlar bulunmaktadır. Oksijen gazını ortam havasından ayırmanın en ekonomik yolu PSA (moleküler elek) teknolojisidir. Bu teknoloji oksijen konsantratörlerinin de ekonomik olmasını sağlamaktadır.

Oksijen Konsantratörü Nasıl Çalışır?

Oksijen konsantratörü tarafından atmosferden emilen hava, oksijen konsantratörü filtresinden geçirilir. Böylece hava bakteri ve tozlardan arındırılır, sonra basınçlı bir şekilde moleküler elek sistemine gönderilir. Moleküler elek sisteminde azot tutulur ve oksijenin geçmesine izin verilir. Geçişine izin verilmeyen nitrojen (azot) gazı egzoz sistemi sayesinde belirli aralıklarla dışarı atılır. Oksijen gazı ise bir haznede biriktirilir, uygun basınca ulaştığında kullanıcıya gönderilir. Kullanıcının ihtiyacı olan akış miktarı cihaz üzerindeki flowmetre ile ayarlanır.

Oksijen kullanıcıya ulaşmadan önce oksijen konsantratörünün su kabından geçer ve nemlendirilir, sonra oksijen maskesi, oksijen kanülü veya oksijen kateteri ile kişiye ulaştırılır. Oksijen kanülü ve kateteri, oksijen maskesine göre daha çok tercih edilir. Bunun sebebi çoğu kullanıcının oksijen maskesi ile rahat edememesidir. Oksijen kanülü veya kateteri ile kişi rahat yemek yer, rahat öksürür ve rahat hareket eder, ayrıca bunlar oksijen maskelerine göre daha ekonomiktir.

Oksijen konsantratörleri uzun süreli oksijen tedavisi için tasarlanmış olup, kesintisiz bir şekilde çalıştırılabilir. Oksijen tüplerine göre daha ekonomik olduğu için tercih edilmektedir.

Oksijen Konsantratörü Çeşitleri

Oksijen konsantratörlerinin 3 tipi vardır: Sanayi tipi, ev tipi, mobil (taşınabilir)

Bu makalemizde bahsedilen oksijen konsantratörleri ev tipi ve mobil (taşınabilir) olanlardır. Bu tipteki oksijen cihazlarını aşağıdaki gibi listelemek mümkündür.


Oksijen Tüpü

Oksijen Tüpü Nedir?

Tıbbi amaçlı kullanılan oksijen gazının, basınçlı bir şekilde doldurulduğu tüplere oksijen tüpü denir. Bu tüpler yüksek basınca dayanıklı şekilde üretilir.

Oksijen tüpünde bulunan oksijen gazının yoğunluğu yaklaşık % 98’dir. Oksijen konsantratörleri yaklaşık % 95 yoğunlukta oksijen üretir. Bu fark kullanımı etkilemez. Ancak bazı kullanıcılar oksijen tüpü kullandıklarında, oksijen konsantratörüne göre daha çok rahatladıklarını söylemektedirler.

Oksijen tüpleri sağlam ve yüksek basınca dayanıklı olarak üretilir. Düşme veya çarpma gibi olaylarda patlamaz. Oksijen tüplerinin patlama riski yok denecek kadar azdır, ancak oksijen tüpünün bulunduğu ortamda yangın çıkarsa patlayabilir.

Oksijen Tüpü Nasıl Doldurulur?

Oksijen tüplerinin dolumunu yapan sertifikalı tesisler vardır. Buralarda güvenle oksijen tüpleri doldurulabilir. Oksijen tüpü tıbbi amaçlı kullanılacağı için medikal oksijen gazı ile doldurulmalıdır. Tüpe sanayide kullanılan oksijen gazı doldurulursa kullanıcıya büyük zararlar verebilir. Bu sebeple dolum yaptırırken gerekli önlemler alınmalıdır, sertifikalı tesisler araştırılmalı ve tercih edilmelidir.

Oksijen Tüpü Nasıl Kullanılır?

Oksijen tüpleri içinde yüksek basınçlı gaz vardır. Kişi, oksijen tüpünü bu basınç ile doğrudan kullanamaz. Kullanımı sağlamak için tüpe uygun manometreler kullanılır. Tüp manometresi basıncı düşürür ve kullanıma uygun hale getirir. Oksijen tüpü manometrelerinin üzerinde flowmetre dediğimiz akış ölçer vardır, ayrıca oksijenin nemlendirilmesi için su kabı da bulunur.

Oksijen gazı tüpten yüksek basınç ile çıkar. Oksijen tüpü manometresi bu basıncı kullanıma uygun değere düşürür. Oksijen miktarı manometre üzerinde bulunan flowmetre ile ayarlanır. Manometreden çıkan oksijen gazı, oksijen konsantratörlerinde de olduğu gibi su kabından geçer ve nemlendirilir, sonra oksijen maskesi, oksijen kanülü veya oksijen kateteri ile kişiye ulaştırılır. Bazı manometrelerde su kabı (nemlendirme kabı) yoktur. Bu manometreler genellikle hafif olması amacıyla alüminyumdan üretilmiştir ve küçüktür. Oksijen tüpleri genelde kısa süreli kullanıldığından su kabının olmaması ve oksijen gazının nemlendirilmemesi sorun oluşturmaz.

Oksijen Tüpü ve Oksijen Tüpü Manometresi Çeşitleri

Oksijen tüpleri çelik veya alüminyumdan üretilir. Alüminyum oksijen tüpleri, çelik oksijen tüplerine göre çok daha hafiftir ve kolay taşınır.

Oksijen tüplerinin kullanım süreleri, tüp hacmine ve akış ayarına bağlıdır. Örneğin: 10 litre oksijen tüpü 2 litre/dakika akış ayarında yaklaşık 6-7 saat kadar, 5 litre ise yaklaşık 3-3,5 saat kadar kullanılabilir.

Uyarı: Hiç bir oksijen cihazına ateş, makine yağı, petrol ürünleri ve yağlı sabunlar ile yaklaşmayın!

Alıntı:

Türker
Site Admin
 
Mesajlar: 366
Kayıt: Sal Ağu 27, 2013 9:02 am
---------

Dön Nedir?

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir

cron